Damla Sulama Nedir?
Sulama suyunun, filtre edilerek süzüldükten sonra, eriyebilir gübre ile veya gübresiz olarak toprak yüzeyine veya içine damlalar halinde verilmesine damla sulama denir. Suyun damlalar halinde verilebilmesi için şüphesiz ki basıncının düşük olması gerekir.
Bilindiği gibi tarımsal üretimi artırıcı en önemli girdi sulamadır. Ancak çeşitli sulama yöntemlerinin uygulanması belli şartlara bağlıdır. Geleneksel yüzey sulama yöntemleri ancak tesviye edilmiş arazilerde uygulanabilir. Ayrıca suyun bol ve kalite olarak, sulamaya elverişli olması gerekmektedir.
Suyu kıt ve tuzlu olan bölgeler sulama yapmayacak mı? Bu bölgelerin iklimi ve arazisi ekonomik değeri yüksek bitkilerin yetiştirilmesine elverişli ise suyun sorunlu olması ebetteki engel değildir. Ekonomik değeri yüksek bitki, yüksek gelir sağlayacaktır. Bunu elde edebilmek için suyun sorunlarını ortadan kaldıran yeni bir sulama yöntemi geliştirilmiştir. Dünyada ve ülkemizde giderek yaygınlaşan bu yeni yöntemin adı damla sulamadır. Damla Sulama pahalı bir yöntemdir. Ancak az iş gücü gerektirdiği ve otomatik sulama yapmaya imkan verdiği için özellikle ilk yatırım masraflarının fazla olduğu seralarda ve ekonomik değeri yüksek olan bitkilerin yetiştirilmesinde uygulanmaktadır.
Neden Damla Sulama ?
* Daha düşük basınç gereksinimleri ,
* Birim alan için daha düşük su akımı,
* Gübre ve ıslah edici kimyevi maddelerin uygulanması için idealdir.
* Tuza çok hassas olmayan bitkilerin sulamasında tuzlu su ile de kullanılabilir.
* Yüksek verim, yüksek kalite,
* Bitki büyümesinde hız, daha fazla ürün,
* Erken hasat, nadastan kolaylık,
* İşçilik, enerji ve zamandan tasarruf,
Su, işçilik ve arazi hazırlama masrafları arttıkça diğer sulama metotları yerine damla sulama sistemi ekonomik yönden önemli faydalar sağlayan bir sistemdir. Ekonomik yönden yüksek değeri olan başlıca ürünlerin yetiştirilmesinde, sıra bitkilerinde, meyve bahçelerinde, açık ve kapalı sera alanlarında kolayca uygulanabilir. Parkların, karayollarının, ticari tesislerin ve konutların çevre düzenlenmelerinde damla sulama sistemi son derece rahat bir sistemdir.
Damla Sulama Ne Zaman Gereklidir?
Damla sulama ilk olarak İsrail gibi suyu çok az olan yerlerde kullanılmaya başladığı için bir çok kişi tarafından sadece suyu az olan ve eğimli arazilerde uygulanması gereken bir sistem olarak düşünüldü.
Fakat zamanla damla sulama yapan kişilerden görüldü ki diğer sulama sistemlerine göre (salma sulama, sifon usulü sulama ve yağmurlama sulama) daha az su kullanılmasına rağmen verim ve kalite artışı sağlandı.Kısa sürede Akdeniz bölgesindeki seralarda başlayan damla sulama Ege bölgesindeki seralarda,çilek alanlarında, meyve bahçelerinde, daha sonraları Marmara bölgesinde meyve bahçelerinde, İznik bölgesindeki sırık domates, zeytin bahçelerinde ve Çanakkale, Biga, Karacabey bölgesinde salçalık biber, sanayi domatesi ve sofralık domates alanlarına da girerek geniş alanlarda kullanılmaya başlandı.
Son 1-2 yıldır ülkemizde artan kuraklık ve sıcaklar sonucu verim düşüşleri olmuştur. Fakat damla sulama yapan kişilerin aldıkları verim ve kalitede bir azalma olmamıştır. Damla sulama yapanlar son yıllarda iyice fiyatları düşen tarım ürünlerinden verim fazlalığı ve kalite sebebiyle iyi para kazanınca damla sulamaya talep daha da artmıştır.
Damla Sulama Sistemlerinin Faydaları
Damla sulama sistemleri otomatikleştirilebildiğinden uygulanan su miktarı kontrol edilebilmekte, bitkiye ihtiyaç duyduğu oranda su verilebilmektedir. Böylece mahsulün yetişmesi için çok elverişli bir ortam sağlanmakta ve daha fazla verim elde edilmektedir.
Sadece bitki kökünün yetiştiği toprak bölgesi sulanmaktadır. Bu nedenle, damla sulama sistemi ile sulanan toprağın oranı, diğer sistemler ile sulanan toprağın oranının yaklaşık %30’ u kadar azdır.
Bitkinin gelişme ve olgunlaşma dönemi hızlı ve düzenlidir.
Zirai ilaç ve gübre kullanımından, işçilikten tasarruf sağlar.
Sistem düşük basınçlarda çalıştığından enerji giderleri en aza indirilir.
Engebeli arazilerde ve rüzgarlı havalarda kolay sulama imkanı sağlar.
İstenmeyen otların gelişimini önler. Damla sulama kabul görmüş diğer sulama sistemlerinin yerine konacak bir sistem olmayıp sulama yapmanın sadece diğer bir yoludur. Sistem; su kalitesinin iyi, arazinin dalgalı, engebeli, işçiliğin pahalı ve sıkça sulama gerektiren değerli ürünlerin yetiştirildiği bölgelerde kullanılması çok daha uygundur.
Damla Sulamanın Avantajları ve Dezavantajları...
Damla sulamanın avantajları nelerdir?
Damla sulama ile daha az su ile daha çok alan randımanlı olarak sulanır.
Meyilli arazilerde erozyona sebebiyet vermeden sulama yapılabilir.
Bütün arazi sulanmadığı için bitkilerin ve ağaçların aralarında ot çıkışı olmadığı için otlarla yapılan ilaçlı ve mekanik mücadele maliyeti azalır.
Her yer sulanmadığı için her sulamadan sonra kaymak tabakasını kırmak ve toprağı havalandırmak için toprak işlemesi olayları neredeyse ortadan kalktığı için işçilik ve mazot tasarrufu sağlanır.
Diğer sulama sistemlerinde bir sezonda gübreler en fazla 3-4 defada verildiği için her defasında fazla miktarda gübre toprağa karıştırılır veya serpilir.Gübrelerin birçoğu bitkiler tarafından alınamadan sulama suyu ile derinlere doğru yıkanır bir kısmı da aralarda çıkan yabancı otlar tarafından alınır.Ayrıca topraklarımızın PH’ı genelde yüksek çıktığı için verilen gübrelerin bir kısmı da toprak kolloidleri tarafından tutulur ve bitkiler tarafından rahatça kullanılamazlar. Damla sulamada ise her sulamada veya iki sulamada bir gübre verildiği için azar azar gübre verilir.Verilen gübreler tüm tarlaya değil de bitki kök bölgesine verildiği için daha az gübre verilir.Kullanılan fosforik, Nitrik ve Sülfürik asit gibi gübrelerle toprağın PH’ını düşürerek genelde topraklarımızda bulunan fakat PH sebebiyle alınamayan Demir,Bakır,Çinko vb. gibi Mikro elementlerin alınımı sağlanır ki bunlarda bitkilerin gelişmesine doping etkisi yapar.
Sık sık azar azar su verdiğimiz için toprakta SU -- HAVA -- GÜBRE dengesini kolayca ayarlarız.Topraktaki su durumunu tarla kapasitesinde tutarak fazla su, az su, aşırı gübre vs. gibi streslerden bitkilerimizi koruruz.
Arazimizdeki tüm bitkilere eşit su ve gübre verdiğimiz için tüm bitkiler eşit büyüklükte olur.Düzenli sulama ve gübreleme sebebiyle daha erken ürüne yatar ve hasadı daha erken yapabiliriz.
Standart sulama sistemlerinde kullanılan gübrelere ilave olarak Mono Amonyum Fosfat (MAP), Mono Potasyum Fosfat (MKP), Potasyum Nitrat, %33’lük Amonyum Nitrat, Fosforik asit, Nitrik asit vb. gübreler kullanarak meyve ve sebzelerde kuraklık , aşırı sıcak sonucu olan çiçek ve meyve dökümleri azaltılarak verim artışı sağlarız.Hasat dönemine doğru ise Potasyum ağırlıklı gübreler kullanarak meyvelerin kalite sirenk, sertlik , şeker oranı arttırılarak albenisi yüksek bir örnek meyve ve sebzeler elde edilir ki halde veya pazarda yüksek fiyata satış yapılabilir.
Günümüzde aşırı miktarda artan gübre, mazot, işçilik gibi girdi maliyetlerine karşı üretici olarak yapabileceklerimizden birisi birim alandan aldığımız ürünü %20 –50 arttırarak ihracaat kalitesinde bir örnek ürün elde edip karlılığımızı arttırmaktır.Bu konuda da damla sulama teknolojisi ile her zaman üreticilerimizin yanındayız.
Damla sulamanın dezavantajları nelerdir?
En önemli dezavantajı sistem kuruluş maliyetinin yüksek olmasıdır. Fakat yapılan ürüne göre sistem kendini 1-3 yıl içinde amorti eder.
İkinci dezavantajı kalitesiz su, kalitesiz filtreler ve kalitesiz eski teknoloji damla sulama boruları kullanılarak zamanla damlatıcıların tıkanma riskidir.
Firmamızın tavsiyesi damla sulama yaptırmadan önce su analizi yaptırılmalı suyun PH, EC, Kireç oranları öğrenilmelidir.Damla sulama yapan ciddi bir firmaya analiz sonuçları gösterilip beraberce karar verilmelidir.Suyumuz uygun ise yapılacak ikinci önemli konu kaliteli bir filtrasyon ve gübreleme sistemini paraya acımadan satın almaktır.
Su ve Sulamanın Önemi Nedir?
Damla sulama sisteminin başlıca üstünlüklerini şöyle sıralayabiliriz;
* Uygulanan su miktarı otomatik şekilde kontrol edilebildiği , istenilen miktarda su verilebildiği ve her bitkiye hemen hemen eşit dağıtıldığı için çok iyi bir bitki gelişme ortamı sağlanmaktadır. Bu nedenle, diğer sulama yöntemlerine göre çoğu kez %20 ile %100 arasında fazla verim ve kaliteli ürün elde edilmektedir.
* Damla sulama yöntemi bitki gelişme dönemini kısıtlatarak, turfandacılığa büyük yarar sağlamaktadır.
* Damla sulama yönteminde, su uygulamasına yönelik tüm kayıplar yaklaşık olarak tamamen ortadan kalktığı için su uygulama randımanı %90 ile %95 gibi yüksek olan bir yöntemdir. Bu durumda sulama suyundan %40 a varan oranda tasarruf sağlanabilmektedir.
* Bitki sıra aralarının sulanmaması ve kuru kalması nedeniyle yabancı ot gelişimi azalmaktadır.
* Eğilimli ve derinliği az topraklarda erozyana neden olmadan sulama olanağı sağlar.
* Az debili sular (2-3 lt./sn.) tuzlu ve saf su ile destekli atık sular damla sulama yöntemiyle kullanılabilmektedir.
* Kontrollü sulama yapılarak bitki besin maddelerinin kök bölgesinden yıkanmasına engel olunur.
* Alçak basınçta (0.8-1,5 Atü) çalıştığından enerji tasarrufu sağlar.
* Rüzgarlı havalarda sulama imkanı sağlar. İşçilik, gübre ve mücadele ilaçlarından tasarruf sağlar.
Bilinçsiz Sulama ve Çölleşme !
Salma sulama ile sulanan topraklarda oluşan tuzlanma, çoraklaşma ve verimli toprağın kaybı damla sulama ile sulanan arazilerde görülmediğinden, topraklarımız çölleşmiyor ve bitkiler de önemli verim artışları gözlemleniyor.
Tarım Arazilerimizin Çok Az Kısmını Sulayabiliyoruz !
Ülkemizde tarıma elverişli toprakların önemli bölümü kurak iklim bölgesindedir ve sulanmaya ihtiyaç duymaktadır. Buna rağmen tarımsal arazilerimizin ancak %15' ini sulayabiliyor olmamız bilinenin aksine su kaynaklarımızın kısıtlı olduğunu göstermektedir.
Hızla Yaygınlaşan Sulama Sistemi Damla Sulama
Değerli çiftçilerimiz;
Bitkiler normal gelişme evrelerini tamamlayabilmeleri için devamlı surette kılcal kökleri aracılığıyla topraktan su alırlar. Bu nedenle bitkilerin gelişme dönemleri boyunca bitkinin kök bölgesinde, bitkinin ihtiyaç duyduğu miktarda nemin bulundurulması son derece önemlidir. Çok az yada çok fazla nem bitki gelişimini ve verimi olumsuz yönde etkiler. Öncelikli olarak yağışlarla oluşan nem miktarı, yağış miktarına, dağılımına ve bitki su iihtiyacını karşılayabilecek durumda olması yönünden önemlidir. İşte, tarımsal sulama bu noktada önem kazanmakta, sulama; yağışlarla karşılanamayan bitki su ihtiyacının değişik yöntemlerle bitki kök bölgesine verilmesi tanımıyla karşımıza çıkmaktadır.
Özellikle son yıllarda ülkemizde sulu tarım alanlarının açılmasıyla önem kazanmaya başlayan basınçlı sulama sistemleri (yağmurlama, damla, minispring vb.) gerek toprağın korunması, gerekse toprak- bitki- su arasındaki ilişkinin sağlanması, üründe verim artışı, yabancı ot kontrolü, işçilik gibi birçok olumlu etkiyi de beraberinde getirmiştir. Damla sulama sistemi de bu noktada daha da bir önem kazanmaktadır.
Damla sulama sisteminde temel ilke; yetiştirilen bitkide topraktaki nem eksikliğinden kaynaklanan bir gerilim yaratmaksızın sulama suyunu az miktarda ve sık aralıklarla yeterli düzeyde bitki köklerinin gelişmesini sağlayacak ortama vermektir. Bu yöntemde genellikle bitkinin günlük yada birkaç günlük su ihtiyacı karşılanır.
Genel hatlarıyla damla sulama sisteminin avantajlarına bakacak olursak; su randımanının yüksekliği (%90-95), kaliteli ürün, %25-80 arasında üründe verim artışı, yabancı ot mücadelesinin kolaylığı, rüzgarlı havalarda kullanılabilmesi, bitki hastalık ve zararlılarının önlenmesi, emek, zaman, işgücünden tasarruf, az debili sular, tuzlu ve atık suların kullanılabilmesi, bitkiyi strese sokmaması, eğimli arazilerde kullanılabilmesi, enerji tasarrufu, işçilik, gübre ve mücadele ilaçlarından tasarruf sağlaması...
Dezavantajları: İlk tesis masrafının yüksekliği, damlatıcıların tıkanması, bitki köklerinin sınırlı bir bölgede yetişmesi ve ıslatılan şerit civarında kısmen tuz birikiminin olması.
Yukarıda sayılan özellikle ürün artışı, enerji ve su tasarrufu, işçilikten kazanç gibi avantajları sayesinde sistemin dezavantajı gibi görünen ilk tesis masrafı çok hızlı bir şekilde geri kazandırmaktadır. Damlatıcı tıkanmasında ise sulama suyunun filitre edilmesi, asit uygulamaları ile boruların sonları açılarak basınçlı su ile yıkanması sorunu çözmeye yönelik önlemlerdir.
Damla sulama sisteminin; su kaynağı, basınç kaynağı, filitrasyon ünitesi, gübre enjeksiyon ünitesi, ana, yan ve lateral borular temel üniteleri vardır.
Damla sulama sistemi planlamasında; arazinin boyutları, eğimi, toprak yapısı, dikilecek bitkinin boyu, taç iz düşüm alanı, dikim aralık ve mesafesi, su kaynağının durumu ve uzaklığı, suyun kalitesi, malzeme kalitesi ve özellikleri, ekonomik şartlar göz önünde bulundurulmalıdır.
Damla sulama sistemi ülkemizde, örtüaltı sebze yetiştiriciliği, bağ ve meyve bahçelerinde sıraya ekilen bahçe ve tarla bitkilerinde (biber, patlıcan, domates, fasulye, çilek, kavun- karpuz, mısır, ayçiçeği vb.) sulanmasında kullanılmaktadır.
Son yıllarda özellikle su kaynaklarının verimli kullanılması ve sağladığı birçok avantaj noktasında ilimizde de damla sulama sistemi kullanımı hızla yaygınlaşmakta olup, özellikle tam ve yarı bodur meyvecilikte daha da çok önem kazanmış, yeni kurulan bu tür meyve bahçelerinde damla sulama sistemi kullanımı artmaktadır. Esasen MM-106 gibi kökboğazı çürüklüğüne hassas anaçlarda salma sulama sistemi ile sulandığında kurumalar görülebilmektedir. Bu açıdan yeni kurulan meyve bahçelerinde damla sulama sisteminin kullanımı son derece önemlidir.
Ülkemizdeki su kaynaklarının en verimli ve muntazam bir şekilde kullanımı yönünden, ekeceğimiz bitkiye, arazi yapısına, mevcut su kaynağının durumuna, toprağın yapısına ve ekonomik şartlarımıza göre en uygun sulama tekniğini seçmeliyiz. Unutmayalım ki, sulama teknikleri konusunda gelişen her yeni teknoloji üründeki kaliteye, enerji tasarrufuna, birim alandan daha fazla ürün almaya, toprakların korunmasına, emek, zaman ve işgücünden tasarrufa ve su uygulama randımanının yüksekliğine yönelik çalışmaları kapsamaktadır. Bu vesile ile teknik bir sulama ve iyi bir ürün sezonu geçirmenizi dilerim.
|